و خدا است كه زمين را برايتان گسترد ( 19 ) . تا بعضى از قسمتهاى آن را با راه هاى باريك و فراخ و يا كوهى و دشتى طى كنيد ( 20 ) . نوح سپس اضافه كرد پروردگارا ! ايشان نافرمانيم كردند و فرمان كسانى را بردند كه مال و اولاد به جز خسارت برايشان بار نياورد ( 21 ) . ( بار الها ) نيرنگى عظيم كردند ( 22 ) . و به مردم گفتند آلهه خود را ترك مىگوييد مخصوصا بت ود و سواع و يغوث و يعوق و نسر را ( 23 ) . و آنها گروه بسيارى را گمراه كردند ، خداوندا ! ستمگران را جز ضلالت بيشتر سزا مده ( 24 ) . بيان آيات اين سوره به رسالت نوح به سوى قومش ، و به اجمالى از دعوتش ، و اينكه قوم او اجابتش نكردند ، و در آخر به پروردگار خود شكوه نمود و نفرينشان كرد ، و براى خود و پدر و مادر خود و هر مرد و زنى كه با ايمان داخل خانه اش شود استغفار كرد ، و به اينكه در آخر عذاب بر آن قوم نازل شده ، همگى غرق شدند ، اشاره مىكند . اين سوره به شهادت سياق آياتش در مكه نازل شده است . * ( « إِنَّا أَرْسَلْنا نُوحاً إِلى قَوْمِه أَنْ أَنْذِرْ قَوْمَكَ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ » ) * جمله * ( « أَنْ أَنْذِرْ قَوْمَكَ . . . » ) * ، رسالت نوح را تفسير مىكند ، در حقيقت تقدير كلام « و أوحينا اليه أن أنذر . . . » است ، يعنى ما نوح را به سوى قومش فرستاده و به وى وحى كرديم كه قوم خودت را قبل از اينكه عذابى اليم به سراغشان آيد انذار كن . و اين سخن دلالت دارد بر اينكه قوم نوح به خاطر شرك و گناهان در معرض عذاب بوده‌اند ، هم چنان كه از كلام آن جناب در آيه بعدى كه فرموده : * ( « إِنِّي لَكُمْ نَذِيرٌ مُبِينٌ أَنِ اعْبُدُوا اللَّه وَاتَّقُوه » ) * ، نيز اين معنا استفاده مىشود ، چون « انذار » به معناى ترساندن است ، و ترساندن همواره از خطر محتملى است كه اگر هشدار و تحذير نباشد حتما مىرسد . و جمله * ( « مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ » ) * مىرساند كه اين عذاب اليم متوجه ايشان بوده ، و اگر هشدار نوح ( ع ) نباشد ، حتما خواهد آمد ، و از ايشان دست بردار نخواهد بود . * ( « قالَ يا قَوْمِ إِنِّي لَكُمْ نَذِيرٌ مُبِينٌ أَنِ اعْبُدُوا اللَّه وَاتَّقُوه وَأَطِيعُونِ » ) * اين آيه شريفه رسالت نوح ( ع ) را به طور اجمال و تفصيل بيان مىكند ، جمله * ( « إِنِّي لَكُمْ نَذِيرٌ مُبِينٌ » ) * ، به طور اجمال و جمله « * ( أَنِ اعْبُدُوا اللَّه . . . » ) * به طور تفصيل .